Układ smarowania
Zadanie smarowania (olejenia) polega na zmniejszeniu oporów tarÂcia współpracujÄ…cych ze sobÄ… elementów silnika, odprowadzaniu nadÂmiaru ciepÅ‚a i ochronie przed korozjÄ….
Tarcie suche wystÄ™puje wówczas, gdy miÄ™dzy powierzchniami współÂpracujÄ…cych elementów nie ma smaru (oleju) lub jest go tak maÅ‚o, że powierzchnie te przesuwajÄ… siÄ™ bezpoÅ›rednio po sobie. Wskutek znacznych oporów tarcia powierzchnie ulegajÄ… szybkiemu zużyciu i przegrzaniu.
Tarcie półpÅ‚ynne wystÄ™puje wówczas, gdy miÄ™dzy powierzchniami współpracujÄ…cych element6w znajduje siÄ™ zbyt maÅ‚a ilość smaru (oleÂju), aby mogÅ‚a utworzyć siÄ™ warstwa oddzielajÄ…ca obie powierzchnie. Warunki pracy lepsze niż w przypadku tarcia suchego, lecz zużycie poÂwierzchni i opory tarcia sÄ… dość znaczne.
Tarcie pÅ‚ynne wystÄ™puje wówczas, gdy miÄ™dzy współpracujÄ…cymi poÂwierzchniami wytwarza siÄ™ trwaÅ‚a warstwa noÅ›na smaru. Wskutek wzajemnego poÅ›lizgu powierzchni z wyciskanego oleju powstaje miÄ™dzy nimi tzw. klin smaru. WspółpracujÄ…ce ze sobÄ… elementy powinny praÂcować w warunkach tarcia pÅ‚ynnego, gdyż opory tarcia i zużycie poÂwierzchni sÄ… wówczas najmniejsze. Wytworzenie siÄ™ klina smaru zaÂleżne jest nie tylko od odpowiedniej iloÅ›ci smaru i jego wÅ‚asnoÅ›ci smarnych, lecz również od obciążenia i prÄ™dkoÅ›ci obrotowej czopa waÂÅ‚u. Im wiÄ™ksze jest obciążenie, tym wiÄ™ksza musi być prÄ™dkość obrotoÂwa w celu uzyskania tarcia pÅ‚ynnego.