Technologia naprawy
Naprawą pojazdu lub zespołu nazywamy zbiór czynności, których celem jest przywrócenie sprawności technicznej naprawianego obiektu, przez usunięcie niesprawności spowodowanych zużyciem lub uszkodzeniem.
Podana definicja wyraźnie odróżnia pojÄ™cie naprawy od poÂjÄ™cia obsÅ‚ugi technicznej, której celem (jak podano w części I) jest zapobieganie powstawaniu niedomagaÅ„ i zmniejszanie zużyÂwania siÄ™ elementów podczas eksploatacji pojazdów.
Wprowadzony podział ma charakter teoretyczny. W praktyce nie da się rozdzielić zagadnień obsługi pojazdów i ich napraw. W toku eksploatacji w zespołach pojazdów pojawiają się różnego rodzaju niesprawności. Drobne niesprawności usuwa się podczas obsługi pojazdów, natomiast w przypadku poważnych uszkodzeń dokonuje się naprawy lub wymiany zespołów
Aktualnie obowiÄ…zuje w Polsce system napraw wprowadzony ZarzÄ…dzeniem Ministra Komunikacji z dnia 27 października 1972 roku w sprawie planowo-zapobiegawczej obsÅ‚ugi technicznej i naÂprawy pojazdów samochodowych i przyczep. Polega on na wyÂkonywaniu w okreÅ›lonym czasie obsÅ‚ugi technicznej oraz w miarÄ™ potrzeby napraw, których niezbÄ™dność stwierdzono na podstaÂwie kontroli stanu technicznego, dokonywanej w ramach obsÅ‚ugi technicznej, lub na podstawie zgÅ‚oszenia kierowcy. Zarówno obÂsÅ‚uga, jak i naprawy sÄ… finansowane z tego samego źródÅ‚a.
Naprawy mogÄ… być wykonywane systemem indywidualnym, tzn. przez bezpoÅ›rednie -usuniÄ™cie wszystkich stwierdzonych usteÂrek, albo systemem wymiany zespołów i podzespołów niesprawÂnych na sprawne — nowe lub po naprawie.
Gdy naprawy wykonywane sÄ… systemem indywidualnym, poÂjazd musi być wycofany z eksploatacji na czas potrzebny do usuÂniÄ™cia zauważonych niesprawnoÅ›ci. DziÄ™ki zastosowaniu systemu wymiany zespołów okres przestoju pojazdu skrócony zostaje do czasu niezbÄ™dnego do wymontowania zespoÅ‚u niesprawnego i wmontowania sprawnego. Z tego wzglÄ™du system ten jest znaczÂnie korzystniejszy i powinien być stosowany powszechnie. W tym celu niezbÄ™dny jest jednak zapas sprawnych zespołów, a ponadto należy zapewnić możliwość szybkiej naprawy zespołów i podzeÂspołów niesprawnych — wymontowanych z pojazdów. Dlatego jednostki posiadajÄ…ce wÅ‚asne stacje obsÅ‚ugi o peÅ‚nym zakresie pracy powinny w tych stacjach organizować naprawÄ™ zespołów i podzespołów. Mniejsze jednostki powinny przekazywać wymonÂtowane zespoÅ‚y i podzespoÅ‚y do naprawy w specjalizowanych zaÂkÅ‚adach (warsztatach) naprawczych.
Indywidualny system napraw powinien być stosowany tylko w przypadkach uzasadnionych technicznie bÄ…dź ekonomicznie. Stwierdzono, że system wymiany zespołów jest opÅ‚acalny jedynie w jednostkach transportowych posiadajÄ…cych co najmniej 30 poÂjazdów zÅ‚ożonych z jednakowych zespołów. JeÅ›li w jednostce jest mniejsza liczba pojazdów jednego typu, wówczas naprawy należy wykonywać systemem indywidualnym.
Planowo zapobiegawczy system obsÅ‚ugi technicznej i napraw pojazdów przewiduje wykonywanie napraw w miarÄ™ istniejÄ…cych potrzeb, przy czym konieczność wykonania naprawy ustala siÄ™ w wyniku kontroli stanu technicznego, przeprowadzanej w raÂmach obsÅ‚ugi technicznej. Z tego wynika istotna różnica miÄ™dzy przebiegiem miÄ™dzyobsÅ‚ugowym a przebiegiem miÄ™dzynapraw-czym. W odróżnieniu od przebiegów miÄ™dzyobsÅ‚ugowych istnieÂnie norm przebiegów miÄ™dzynaprawczych nie oznacza, że pojazd po osiÄ…gniÄ™ciu okreÅ›lonej dla niego normy przebiegu musi być poddany naprawie głównej. Przeciwnie, należy dążyć do przedÅ‚uÂżenia przebiegów miÄ™dzynaprawczych uważajÄ…c jednak, żeby nie przekroczyć granic uzasadnionych ekonomicznie. Nie przemyÅ›lana, zbyt dÅ‚uga eksploatacja pojazdu może bowiem pociÄ…gać za sobÄ… ujemne skutki, powodujÄ…c wzrost kosztów naprawy, wiÄ™kszy niż oszczÄ™dnoÅ›ci wynikajÄ…ce z przedÅ‚użonego okresu miÄ™dzynaprawÂczego. Dlatego po osiÄ…gniÄ™ciu przez samochód przebiegu miÄ™dzy-naprawczego poddaje siÄ™ go przeglÄ…dowi technicznemu, w wyniÂku którego ustala siÄ™, czy samochód po wykonaniu niezbÄ™dnych napraw nadaje siÄ™ do dalszej eksploatacji, czy należy go skieroÂwać do naprawy głównej. W przypadku wydania decyzji o przeÂdÅ‚użeniu okresu miÄ™dzynaprawczego wyznacza siÄ™ przebieg, po którym samochód ma być ponownie poddany przeglÄ…dowi techÂnicznemu.
Normy przebiegu miÄ™dzynaprawczego podzespołów, zespołów i pojazdów poszczególnych marek i typów ustala w razie potrzeÂby kierownik jednostki transportowej albo mogÄ… one być ustalone jednolicie w ramach branży lub resortu. Istnienie takich norm nie jest jednak niezbÄ™dne, gdyż planowo zapobiegawczy system obsÅ‚uÂgi technicznej i napraw pojazdów przewiduje wykonywanie naÂpraw w sposób sukcesywny — w miarÄ™ istniejÄ…cych potrzeb.