Montaż silnika
Montażem nazywamy koÅ„cowÄ… część procesu technologicznego bezpoÂÅ›rednio zwiÄ…zanÄ… z łączeniem poszczególnych elementów w podzespoÅ‚y, zespoÅ‚y i caÅ‚e maszyny. W ten sposób przez pojÄ™cie montażu silnika rozuÂmie siÄ™ zbiór operacji majÄ…cych na celu otrzymanie pewnie pracujÄ…cego silnika przez połączenie jego poszczególnych elementów w takiej kolejnoÂÅ›ci i z uwzglÄ™dnieniem tych warunków, jakie wynikajÄ… z jego konstrukÂcji.
Montaż silnika nie może przebiegać w dowolnej kolejnoÅ›ci. Dotyczy to również montażu oddzielnych zespołów, a nawet wiÄ™kszoÅ›ci prostych połąÂczeÅ„. Na przykÅ‚ad prawidÅ‚owy montaż Å‚ożyska tocznego i koÅ‚a klinowego na waÅ‚ku w rozwiÄ…zaniu przedÂstawionym na rys. 448 przebiega w nastÄ™pujÄ…cej kolejnoÅ›ci:
1) wciÅ›niÄ™cie Å‚ożyska 1 na waÂÅ‚ek 2, 2) wÅ‚ożenie wpustki 3 w rowek na waÅ‚ku, 3) wprasowanie koÅ‚a klinowego 4 na waÅ‚ek, 4) zaÂÅ‚ożenie podkÅ‚adki 5 na waÅ‚ek, 5) nakrÄ™cenie nakrÄ™tki 6 na waÅ‚ek.
Kolejność montażu zależy nie tylko od konstrukcji silnika, ale również od jego podziaÅ‚u na odÂrÄ™bnie montowane zespoÅ‚y i podÂzespoÅ‚y. ÅšcisÅ‚e okreÅ›lenie, co naÂleży rozumieć przez pojÄ™cie podÂzespoÅ‚u i zespoÅ‚u, nastrÄ™cza pewne
trudnoÅ›ci. W celu wyjaÅ›nienia tych pojęć na rys. 449 pokazano zeÂspół tÅ‚okkorbowód oraz schemat jego montażu. Jak widzimy, zespół moÂże skÅ‚adać siÄ™ zarówno z podzespołów (w tym przypadku np. korbowód), jak i oddzielnych elementów (np. sworzeÅ„ tÅ‚okowy). Należy podkreÅ›lić, że wprowadzony, w biurze konstrukcyjnym podziaÅ‚ silnika na zespoÅ‚y i podzespoÅ‚y może siÄ™ różnić od podziaÅ‚u przyjÄ™tego przy montażu. PierwÂszy z nich wynika z zadaÅ„, jakie dany zespół lub podzespół speÅ‚nia w silÂniku, drugi natomiast z możliwoÅ›ci podziaÅ‚u prac montażowych. Warto też
zaznaczyć, że podziaÅ‚ na zespoÅ‚y i podzespoÅ‚y jest niekiedy niewystarczaÂjÄ…cy i wymaga dalszego rozdzielenia podzespołów, np. na grupy i podÂgrupy.
Przy produkcji masowej, gdy operacje montażu są sprowadzone tylko do prostego łączenia poszczególnych elementów, na montaż zużywa się nie
wiÄ™cej jak 10r150/o caÅ‚kowitego czasu obÂróbki mechanicznej.
W dziaÅ‚ach montażowych zakÅ‚adów o proÂdukcji jednostkowej i maÅ‚oseryjnej, pracoÂchÅ‚onność montażu stanowi 40f60%, a czÄ™Âsto dochodzi do 100% pracochÅ‚onnoÅ›ci obÂróbki mechanicznej, a nawet jÄ… niekiedy przekracza.
W wiÄ™kszoÅ›ci przypadków montaż wykonuje zakÅ‚ad produkujÄ…cy eleÂmenty i użytkownik otrzymuje silnik z wytwórni gotowy do pracy; dotyÂczy to silników maÅ‚ej i Å›redniej mocy, a wiÄ™c samochodowych, ciÄ…gnikoÂwych, lotniczych, wiÄ™kszoÅ›ci silników przemysÅ‚owych itp. Jedynie wielkie silniki okrÄ™towe i przemysÅ‚owe, po wstÄ™pnym zmontowaniu, a nastÄ™pnie rozmontowaniu w wytwórni, ostatecznie skÅ‚adane sÄ… w miejscu ich użytÂkowania. Podane w tym rozdziale uwagi dotyczyć bÄ™dÄ… w zasadzie silniÂków, których caÅ‚kowity montaż odbywa siÄ™ w wytwórni.
Ogólnie biorąc podczas montażu silnika przeprowadza się równolegle kilka różnorodnych procesów, a mianowicie:
1)proces dopasowania części (nie zawsze),
proces właściwego montażu, czyli łączenia części i zespołów,
3) różne pomocnicze procesy towarzyszące przebiegowi montażu (np.
transport).
Poza tym podczas montażu dokonuje siÄ™ sprawdzenia wzajemnego poÂÅ‚ożenia powierzchni należących do różnych elementów skÅ‚adowych silniÂka. Takie sprawdzanie może być stosowane jako operacja kontroli lub może być zwiÄ…zane z samym przebiegiem montażu towarzyszÄ…c wzajemÂnemu dopasowaniu elementów lub regulowaniu mechanizmów.