Badania pojazdów
Zależnie od przyjętego kryterium ba-
dania pojazdów można klasyfikować w rozmaity sposób. Biorąc pod uwagę
obiekt badaÅ„ rozróżniamy badania caÂÅ‚ych pojazdów oraz badania zespołów lub elementów.
Przyjmując jako kryterium podziału sposób przeprowadzania prób rozróżnia się badania drogowe i badania stanowiskowe. Najczęściej całe pojazdy bada się w warunkach drogowych, a zespoły i elementy pojazdu bada się na stanowiskach. Nie jest to jednak reguła, ponieważ istnieją stanowiska do badań całych pojazdów, a także prowadzi się czasem badania drogowe, których celem jest zbadanie tylko pewnych zespołów.
Ze względu na cel badań rozróżnia się badania eksperymentalnej badania kwalifikacyjne oraz badania jakości produkcji )
Badania eksperymentalne obejmujÄ…:
badania poszukiwawcze, których celem jest analiza pewnych zjawisk, formuÅ‚owanie reguÅ‚ i zależnoÅ›ci opisujÄ…cych dziaÅ‚anie poszczególÂnych mechanizmów, badanie wÅ‚asnoÅ›ci wzorców oraz konstrukcji ekspeÂrymentalnych;
badania majÄ…ce na celu doskonalenie rozwiÄ…zaÅ„ konstrukcyjÂnych, zarówno prototypów, w celu wykrycia ich usterek i wad konstrukcyjÂnych, jak i pojazdów już produkowanych — dla dalszej ich modernizacji;
opracowywanie nowych metod badawczych.
Zarówno zakres badaÅ„ eksperymentalnych, jak i sposób ich proÂwadzenia mogÄ… być różne i zależą od celu wykonywanej pracy.
Badania kwalifikacyjne obejmujÄ…:
opracowanie charakterystyki technicznej wyrobu (patrz rozÂdziaÅ‚ 4), polegajÄ…ce na okreÅ›leniu charakterystycznych parametrów konstrukÂcyjnych pojazdu lub zespoÅ‚u — sÄ… to tzw badania kwalifikacyjne I stopnia;
opracowanie charakterystyki eksploatacyjnej, polegajÄ…ce na okreÂÅ›leniu techniczno-ekonomicznej przydatnoÅ›ci pojazdu do wykonywania okreÂÅ›lonych zadaÅ„ — sÄ… to badania kwalifikacyjne II stopnia.
opracowanie charakterystyki trwałości wyrobu, polegające na stwierdzeniu, po jakim przebiegu i w jakich warunkach występuje zużycie lub zniszczenie poszczególnych części pojazdu lub zespołu. Są to badania kwalifikacyjne III stopnia.
Badania kwalifikacyjne I stopnia obejmujÄ… pomiary statyczne, ruÂchowe oraz ogólnÄ… ocenÄ™ pojazdu (lub zespoÅ‚u), przy czym zakres badaÅ„, a także sposób ich prowadzenia sÄ… Å›ciÅ›le okreÅ›lone w szczegółowych instrukÂcjach, dziÄ™ki czemu wyniki uzyskiwane w różnych oÅ›rodkach badawczych sÄ… porównywalne.
Badania kwalifikacyjne II stopnia sprowadzajÄ… siÄ™ najczęściej do kontrolowanej przez oÅ›rodek badawczy eksploatacji pojazdu w przedsiÄ™biorÂstwie, w którym charakter pracy najbardziej odpowiada zaÅ‚ożonym dla danego pojazdu warunkom eksploatacji. Badania te prowadzi siÄ™ w okresie odpoÂwiadajÄ…cym przebiegowi 15-f-30 tys. km. PolegajÄ… one na okreÅ›laniu takich parametrów charakterystyki eksploatacyjnej, jak: zużycie materiałów pÄ™dnych i smarów, czas i pracochÅ‚onność wykonywanych obsÅ‚ug i napraw, przydatność do wykonywanych zadaÅ„ itp.
Badania kwalifikacyjne III stopnia polegajÄ… na eksploatowaniu pojazdu lub zespoÅ‚u do czasu wystÄ…pienia koniecznoÅ›ci naprawy głównej, nie przekraczajÄ…c jednak przebiegu przewidzianego dla danego wyrobu. ObecÂnie coraz rzadziej stosuje siÄ™ badania trwaÅ‚oÅ›ci w normalnych warunkach eksploatacji, zastÄ™pujÄ…c je badaniami przyspieszonymi w warunkach eksÂploatacji uintensywnionej. CaÅ‚e pojazdy bada siÄ™ na specjalnych trasach lub torach próbnych, a zespoÅ‚y bada siÄ™ na stanowiskach, poddajÄ…c je dziaÅ‚aÂniu zastÄ™pczych cykli obciążeÅ„ Badania przyspieszone mogÄ… być prowadzone tylko wówczas, gdy znane sÄ… relacje pomiÄ™dzy normalnymi i uintensywnioÂnymi warunkami eksploatacji. Podczas badaÅ„ zwraca siÄ™ uwagÄ™ na wystÄ™puÂjÄ…ce usterki oraz szybkość zużywania siÄ™ współpracujÄ…cych części.
Badania jakości produkcji obejmują;
badania odbiorcze, stanowiÄ…ce podstawÄ™ do ostatecznego odÂbioru produkowanych wyrobów, polegajÄ…ce na sprawdzeniu zgodnoÅ›ci wyÂkonania z odpowiednimi normami i warunkami technicznymi:
badania kontrolne jakoÅ›ci produkowanych wyrobów, przeproÂwadzane okresowo i polegajÄ…ce na sprawdzeniu poszczególnych parametrów i wÅ‚asnoÅ›ci badanego pojazdu lub zespoÅ‚u, starannoÅ›ci jego montażu oraz zgodnoÅ›ci z dokumentacjÄ….
Okresowe badania kontrolne dotyczą ciągłej produkcji pojazdów lub zespołów. Badaniom takim poddaje się wyroby wybrane losowo z bieżącej produkcji.
ZupeÅ‚nie odrÄ™bnÄ… dziedzinÄ™ badaÅ„ stanowiÄ… badania diagnostyczne, których celem jest okreÅ›lanie stanu technicznego pojazdu podczas użytkoÂwania go. Na podstawie badaÅ„ diagnostycznych pojazd kieruje siÄ™ do naÂprawy lub dokonuje siÄ™ regulacji jego zespołów.
Badania kompletnych pojazdów
Badania komfortu jazdy
Badania ruchowe
Badania statecznoÅ›ci i kieÂrowalnoÅ›ci
Badania widocznoÅ›ci z miejÂsca kierowcy
Badania zespołów
Badanie skutecznoÅ›ci haÂmulców
Badanie zużycia paliwa
Pomiary obciążeń statycznych
Pomiary prÄ™dkoÅ›ci i przysÂpieszeÅ„
Pomiary zewnętrznych i wewnętrznych wymiarów pojazdu